De postbode belt altijd tweemaal (voor afgedankt elektro)

Oude of kapotte elektrotoestellen in een speciaal ontworpen zak stoppen, naast je brievenbus zetten en laten ophalen door de postbode: in Zwitserland kan het. Tenminste, in het kanton Genève en in de steden Zürich en Bern, waar non-profitorganisatie SENS eRecycling het concept uittest in een grootschalig pilootproject.

Zwitsers gooien niets weg, vertelt ons Nando Erne van SENS eRecycling, de Zwitserse tegenhanger van Recupel. “Dat geldt met name voor kleine elektroapparaten zoals wekkerra­dio’s, broodroosters, haardrogers en noem maar op. Ook al zijn de apparaten stuk, mensen blijven ze bewaren op zolder of in een berging. En dat terwijl Zwitserland een goed systeem heeft om afgedankte spullen in te zamelen. Onze landgenoten hebben dus duidelijk een zetje nodig om hun elektroafval los te laten.”

“ Met dit project zamelden we op een jaar tijd 10 ton aan materiaal in.” NANDO ERNE SENS ERECYCLING

Groot succes

Dat zetje kwam er voor het eerst in 2019. SENS eRecycling begon toen met een kleinschalige test waarbij 10.000 huishoudens in twee demografisch ver­schillende delen van Zürich een speciale zak ontvingen, de ‘Electro Bag’, waar ze hun kapotte elektrotoestellen in kwijt konden. “In het begin zetten ze de zak in een kluisje dat bedoeld is voor kleine pakjes, dicht bij de brievenbus. Een geel strookje waarschuwde de postbode dat er een Electro Bag in de kluis zat. Maar sinds dit jaar moeten de Electro Bags naast de brievenbus worden gezet.”

“Die eerste test was meteen een groot succes”, vertelt Erne. “Het was een laag­drempelig initiatief, waardoor het overgrote deel van de huishoudens eraan deelnam.

Dat motiveerde ons om het project een  jaar later op te schalen naar 100.000 huishoudens in Zürich én Bern. Zij kregen allemaal onze Electro Bag in de bus, gratis. Zo verzamelden we op ongeveer een jaar tijd 10 ton aan materiaal.”

Zowel in het eerste als in het tweede proefproject werden de ingezamelde elektrotoestellen enkel gerecycleerd. “Maar we merkten dat veel van de apparaten die we binnenkregen eigenlijk nog perfect bruikbaar waren. Voor het grootschalige pilootproject dat vandaag aan de gang is – in feite de volgende opschaling – besloten we daarom om ook in te zetten op hergebruik.”

1 miljoen huishoudens

Het huidige pilootproject ging begin dit jaar van start. De steden Zürich en Bern doen opnieuw mee, maar deze keer werd de regio voor de ophaling ook uitgebreid met het kanton Genève. “In totaal bereikt het Electro Bag-project nu zo’n 1 miljoen huishoudens”, zegt Erne. “Wat anders is, is dat zij de speciale zak deze keer moe­ten bestellen via onze website. De zak is nog steeds gratis, hoewel we nu voor het eerst met een duurdere, herbruikbare versie werken.”

“Wanneer ze hun elektrospullen in de Electro Bag stoppen, duiden de mensen met een sticker aan welk toestel nog bruikbaar is. De postbode haalt de zak­ken op – dat is hetzelfde gebleven – en brengt die naar een centraal verzamel­punt. Daar sorteert een gespecialiseerde partner al het materiaal. Wat stuk is gaat naar recyclage. De herbruikbare elektro komt aan een voordelige prijs op de markt, bestemd voor mensen met een laag inkomen.”

Positieve reacties

Het Electro Bag-project loopt nog tot eind 2022. Daarna hoopt SENS eRecycling zijn aanpak uit te rollen over heel Zwitserland. “Óf we doen eerst nog een beperktere opschaling, dat kan ook”, aldus Erne. “Het zal afhangen van de resultaten van dit pilootproject. Voorlopig zien die er goed uit: we krijgen erg posi­tieve reacties en er zit weinig ander afval tussen het materiaal. Zo’n 66 procent van de tot nu toe ingezamelde spullen moest gerecycleerd worden. Slechts een beperkt deel krijgt dus een tweede leven. Want het valt op dat sommige apparaten die aangeduid zijn voor hergebruik, toch te oud of defect zijn.”

Lessons learned

SENS eRecycling is dus al enkele jaren bezig met de Electro Bags. Welke lessen trekt de organisatie tot nu toe? Erne: “In de eerste plaats dat je het heel eenvoudig moet maken voor de gebruiker. We zien dat het online bestellen van de zak al een drempel opwerpt, waardoor er mensen afhaken. Daarnaast worstelen we nog met de kostprijs die later aangerekend zal worden voor deze dienst. Wat mensen bereid zijn te betalen loopt sterk uiteen.”

“Tot slot zijn we er nog niet uit of we bij de volledige uitrol van de Electro Bags zullen werken met een herbruikbare zak of niet. Die is beter voor het milieu, alleen merken we dat de zak lang wordt bijge­houden en gebruikt wordt voor andere zaken. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Maar hoe dan ook: er zit veel potentieel in deze manier van elektroafval verzame­len. Ik hoop dat andere organisaties zich laten inspireren door ons project!”

 

MEER INFORMATIE OVER HET PROJECT VIND JE OP ERECYCLING.CH

esc